Nielegalna wycinka lasu w rezerwacie: jak lokalna sprawa korupcyjna wpływa na globalne trendy ekologiczne i ekonomiczne
Na Ukrainie były mistrz leśny zorganizował nielegalną wycinkę drzew na terenie Narodowego Parku Przyrodniczego „Wyżnicki”. Straty dla państwa wynoszą ponad 5 milionów hrywien (około 120 000 USD). Choć kwota ta jest niewielka w skali światowej, sprawa ta jest częścią większego problemu: nielegalna wycinka lasów co roku powoduje straty dla globalnej gospodarki sięgające dziesiątek miliardów dolarów i przyspiesza zmiany klimatu.
Co wydarzyło się na Bukowinie?
Pod koniec 2024 roku Nadleśnictwo Berehomet zawarło umowę z prywatną firmą na przeprowadzenie cięć sanitarnych w parku narodowym „Wyżnicki”. Zgodnie z dokumentami, należało usunąć tylko suche i chore drzewa. W rzeczywistości wszystko potoczyło się inaczej.
Mistrz leśny zatrudnił nieformalnie pracowników bez kwalifikacji. Pod jego kierownictwem wycinano nie tylko chore drzewa, ale także zdrowe – jodły, buki, świerki. Oficjalna wersja: drzewa „przeszkadzały” w budowie leśnej drogi. Jednak śledczy uważają, że w rzeczywistości drogę budowano, aby nielegalnie wywozić drewno.
Prace prowadzono stopniowo, z zachowaniem technologii – aby nie zwracać uwagi. Ostatecznie państwo poniosło straty w wysokości 5 mln hrywien. Zajęto mienie podejrzanego: samochód i cztery działki o łącznej wartości około 6 mln hrywien. Byłemu mistrzowi grozi od 7 do 10 lat więzienia.
Dlaczego jest to ważne dla całego świata?
Nielegalna wycinka lasów to nie lokalny problem. Według Interpolu przynosi ona grupom przestępczym do 152 miliardów dolarów rocznie. To porównywalne z PKB niektórych krajów. Lasy to „płuca planety”: pochłaniają dwutlenek węgla i wydzielają tlen. Gdy są wycinane, węgiel trafia do atmosfery, wzmacniając efekt cieplarniany.
Ponadto nielegalne drewno często trafia na rynki międzynarodowe, zaburzając ceny dla legalnych producentów. Główni importerzy – Chiny, kraje UE, USA – coraz częściej wprowadzają ograniczenia na import drewna bez potwierdzenia legalności. Na przykład Unia Europejska zaostrzyła Rozporządzenie w sprawie zwalczania nielegalnego pozyskiwania drewna (EUTR), a USA – ustawę Lacey.
Czym jest „cięcie sanitarne” i jak jest wykorzystywane jako przykrywka?
Cięcie sanitarne to usuwanie chorych, uszkodzonych lub uschniętych drzew w celu poprawy stanu lasu. Jest to jednak idealna przykrywka dla nielegalnej wycinki zdrowego drewna. Schemat jest prosty:
- Zawiera się umowę na cięcie sanitarne.
- Wraz z chorymi drzewami wycina się zdrowe, cenne gatunki.
- Drewno sprzedaje się na czarnym rynku.
- Straty przypisuje się „przyczynom naturalnym” lub „błędom”.
W tym przypadku mistrz leśny poszedł jeszcze dalej: zbudował drogę do wywozu drewna, co umożliwia wycinkę w trudno dostępnych miejscach.
Co jest ważne
- Nielegalna wycinka to nie tylko przestępstwo ekologiczne, ale także ekonomiczne, wpływające na globalne rynki drewna.
- Podobne schematy podważają wysiłki na rzecz walki ze zmianami klimatu: lasy są kluczowym pochłaniaczem CO₂.
- Międzynarodowe organy regulacyjne zaostrzają kontrolę nad pochodzeniem drewna, co zwiększa ryzyko dla importerów.
- Sprawa na Ukrainie to tylko jeden epizod; dla realnego efektu potrzebne są systemowe reformy gospodarki leśnej.
Co to oznacza dla zwykłych ludzi?
Za każdym razem, gdy kupujesz drewniane meble lub papier, możesz nieświadomie wspierać nielegalną wycinkę. Zwracaj uwagę na certyfikację FSC lub PEFC – to znak, że drewno pochodzi z legalnego źródła. Ponadto walka z nielegalną wycinką spowalnia zmiany klimatu, na które cierpią wszyscy – od rolników po mieszkańców miast.
— Editorial Team
