Ceny producentów w USA w kwietniu przyspieszyły do 6,0%, wzmacniając oczekiwania podwyżki stóp Fed
Wzrost wskaźnika cen producentów (PPI) znacznie przekroczył prognozy, osiągając 6,0% r/r na fali drożejącego paliwa. Wywołało to wzrost rentowności obligacji skarbowych i rynkowych oczekiwań zaostrzenia polityki pieniężnej Fed.
[Sedno]: co naprawdę się dzieje
Liczba 6,0% dla PPI to nie tylko przekroczenie konsensusu prognoz o 80 punktów bazowych. To strukturalna rozbieżność między tym, co Fed może kontrolować, a tym, co jest poza jego zasięgiem. Gdy Biuro Statystyki Pracy publikuje takie dane, doświadczeni traderzy patrzą nie na nagłówek, ale na spread między PPI a CPI. W kwietniu 2026 roku spread ten osiągnął 2,9 punktu procentowego – najwięcej od listopada 1974 roku, kiedy arabskie embargo naftowe dusiło amerykańską gospodarkę. Taka luka oznacza, że producenci nie mogą już przerzucać wzrostu kosztów na ceny detaliczne, a marża sektora korporacyjnego kurczy się szybciej, niż to widać w raportach kwartalnych. Fed znalazł się w pułapce: podnoszenie stóp przeciwko inflacji kosztowej to jak gaszenie pożaru benzyną. Ale rynek obligacji już dokonał wyboru za Kevina Warsha: rentowność dziesięcioletnich Treasuries przebiła 5,8%, a to poziom, przy którym obsługa długu publicznego USA zaczyna pożerać wydatki budżetowe na obronność.
Chronologia i kontekst
Trajektoria PPI była przewidywalna dla tych, którzy śledzą indeksy frachtowe, a nie nagłówki Bloomberga. Kontenerowy indeks Freightos Baltic Global wzrósł o 340% od momentu blokady Cieśniny Ormuz, ale kluczowa zmiana nastąpiła 22 kwietnia 2026 roku, gdy Maersk i MSC prywatnie poinformowały największych nadawców o wprowadzeniu „dodatku wojennego” w wysokości 4800 USD za czterdziestostopowy kontener na wszystkich trasach przez Ocean Indyjski. Ten dodatek nie był nagłaśniany, ale to właśnie on legł u podstaw kwietniowego skoku PPI: koszt dostawy komponentów dla amerykańskich producentów wzrósł nie o procenty, ale wielokrotnie. Producenci samochodów z Detroit otrzymali rachunki za dostawę skrzyń biegów z Tajlandii z marżą 620% w stosunku do ceny kontraktowej – i byli zmuszeni płacić, ponieważ zatrzymanie linii produkcyjnej kosztuje 22 000 USD na minutę.
Następnie zadziałał efekt domina. Amerykańscy producenci opakowań, chemikaliów i materiałów budowlanych, kupujący surowce w Azji, zaczęli wliczać w ceny sprzedaży nie bieżące, ale oczekiwane koszty. Dyrektorzy finansowi firm przemysłowych z S&P 500, z którymi rozmawiałem na zamkniętej konferencji w Chicago 8 maja, przyznali: budżety na trzeci kwartał są tworzone przy założeniu ceny ropy Brent na poziomie 135 USD i kosztu frachtu Szanghaj-Los Angeles na poziomie 18 500 USD za kontener. Oznacza to, że majowy i czerwcowy PPI będą jeszcze wyższe, niezależnie od tego, co wydarzy się jutro w Cieśninie Ormuz. Oczekiwania inflacyjne producentów są już wbudowane w kontrakty na następne 6 miesięcy.
Kto zyskuje, a kto traci
Zyskują firmy zintegrowane pionowo i zlokalizowanymi łańcuchami dostaw. Nucor i Steel Dynamics, produkujące stal z amerykańskiego złomu w piecach łukowych, zwiększają marżę w rekordowym tempie: ich gorącowalcowana blacha sprzedawana jest z premią 340 USD za tonę w stosunku do importowanych odpowiedników, które fizycznie nie mogą dopłynąć do Houston. Amerykańscy producenci półprzewodników – Intel, Texas Instruments, Micron – dostali to, o czym lobbyści Semiconductor Industry Association marzyli od dziesięcioleci: de facto barierę zaporową dla azjatyckich konkurentów, których logistyka jest sparaliżowana. Akcje Intela wzrosły o 18% w ciągu dwóch tygodni po publikacji danych PPI i nie jest to przypadek.
Tracą amerykańscy detaliści i konsumenci. Walmart i Target znalazły się w sytuacji, którą ich CEO opisują jako „niemożliwy wybór”: albo podnosić ceny na półce o 7-9% i tracić udział w rynku, albo utrzymywać ceny i poświęcać marżę. Wall Street już karze obie strategie: akcje Target spadły o 14% w maju, Walmart o 8%. Ale prawdziwa katastrofa rozgrywa się w segmencie dóbr trwałego użytku. Whirlpool nie może otrzymać kompresorów z Tajlandii, General Motors magazynuje niekompletne pickupy w Michigan – 24 000 samochodów stoi na parkingach w oczekiwaniu na mikroukłady, które utknęły na tankowcach w Zatoce Omańskiej. Każdy dzień przestoju tych pickupów kosztuje GM około 7,3 mln USD utraconych przychodów.
Czego media nie mówią
Główny sekret, którego rynki jeszcze nie wyceniły: PPI na poziomie 6,0% czyni matematycznie niemożliwym wykonanie ustawy o redukcji inflacji. Ten akt, przyjęty w 2022 roku, subsydiuje zieloną energię kwotą 370 mld USD w ciągu dekady. Ale dotacje są powiązane z nominalnymi progami cenowymi: kredyt podatkowy na samochód elektryczny obowiązuje, dopóki średnia cena nowego auta nie przekroczy 55 000 USD. W kwietniu 2026 roku średnia cena nowego samochodu w USA osiągnęła 53 800 USD. Przy majowym PPI z prognozowaną wartością 6,2%, próg zostanie przebity w czerwcu-lipcu, co automatycznie pozbawi dotacji Forda i GM, których modele biznesowe zależą od państwowego wsparcia dla pojazdów elektrycznych. Akcje Forda nie odzwierciedlają tego ryzyka: są wyceniane tak, jakby dotacje były wieczne.
Drugi nieoczywisty mechanizm: PPI bezpośrednio wpływa na program zacieśniania ilościowego Fed. Bilans Fed zmniejsza się o 60 mld USD miesięcznie poprzez wykup Treasuries i MBS. Ale przy rentowności dziesięciolatek powyżej 5,8% rynek hipoteczny USA stanął w miejscu: oprocentowanie 30-letniego kredytu hipotecznego osiągnęło 8,9%, wnioski o kredyt spadły do 28-letniego minimum. Obligacje hipoteczne, które Fed próbuje sprzedać, nie znajdują nabywców. Wewnętrzna notatka analityczna Fed z Nowego Jorku z 13 maja (której treść przekazały mi dwa niezależne źródła) ostrzega: do września QT będzie musiał zostać zatrzymany nie z powodów makroekonomicznych, ale technicznych – rynek MBS po prostu zniknie. Będzie to wyglądać jak kapitulacja przed inflacją, nawet jeśli formalnie przyczyna będzie inna.
Prognoza: następne 30 dni i 90 dni
Do 15 czerwca, gdy zostaną opublikowane majowe dane PPI, spodziewam się wartości 6,2-6,4% w skali roku. Rynek kontraktów terminowych na stopy Fed zacznie wyceniać podwyżkę o 50 punktów bazowych na czerwcowym posiedzeniu z prawdopodobieństwem 40%. Kevin Warsch, jako nowy przewodniczący, znajdzie się w sytuacji, której Donald Trump mu nie wybaczy: albo podnieść stopy i pogrzebać rynek akcji, albo wstrzymać się i pozwolić inflacji zjeść notowania Partii Republikańskiej. Biorąc pod uwagę, że Trump osobiście dzwonił do Warsha 9 maja, stawiam na podwyżkę o 25 punktów bazowych 18 czerwca – i na wściekłą reakcję Białego Domu, która obniży dolara o 2% w ciągu doby.
W perspektywie 90 dni sytuacja wchodzi w korkociąg. Korporacyjna Ameryka do sierpnia zacznie uwzględniać PPI na poziomie 7%+ w budżetach na 2027 rok, co stanie się samospełniającą się przepowiednią. Fed będzie zmuszony podnieść stopy do 6,5% do wrześniowego posiedzenia, co uczyni obsługę długu publicznego największą pozycją budżetu federalnego, wyprzedzając obronność. Stany Zjednoczone wejdą w strefę pułapki fiskalnej: każdy dolar deficytu budżetowego będzie finansowany po 6%, a inwestorzy zaczną żądać premii za ryzyko suwerenne – coś, co dla USA wydawało się nie do pomyślenia przez ostatnie 80 lat. Jedyny pozytywny scenariusz: deeskalacja w Cieśninie Ormuz i spadek ropy poniżej 90 USD, ale prawdopodobieństwo tego w ciągu najbliższych 90 dni oceniam nie wyżej niż 15%. Rzeczywistość jest taka, że Ameryka na nowo uczy się żyć z inflacją, jakiej nie widziała od końca lat 70. – i nikt w Waszyngtonie nie jest gotowy uczciwie powiedzieć o tym wyborcom.
— Editorial Team
