Izrael omawia uderzenia na irańskie obiekty jądrowe po krytyce Trumpa
Premier Netanjahu zwołuje radę bezpieczeństwa w celu omówienia wznowienia działań wojennych przeciwko programowi nuklearnemu Iranu i Hamasowi w Strefie Gazy.
Próg nuklearny: Izrael przygotowuje uderzenie na Iran w obliczu kryzysu zaufania z Trumpem
Wprowadzenie
3 maja 2026 roku izraelski gabinet bezpieczeństwa pod przewodnictwem premiera Binjamina Netanjahu zbierze się na nadzwyczajne posiedzenie, które może zadecydować o losie całego Bliskiego Wschodu. W porządku obrad znajdują się dwa fronty jednocześnie: wznowienie działań wojennych przeciwko Hamasowi w Strefie Gazy oraz, co znacznie ważniejsze, przygotowania do uderzeń na irańskie obiekty jądrowe.
To posiedzenie odbywa się w momencie głębokiego kryzysu zaufania między dwoma głównymi sojusznikami – Izraelem a USA. Dziennikarz Seymour Hersh, powołując się na źródła, informuje, że prezydent Donald Trump „nie ufa już Izraelowi”, uważając, że Netanjahu wprowadził go w błąd co do przebiegu i celów kampanii wojskowej przeciwko Iranowi. Co więcej, Trump – według The Wall Street Journal – sceptycznie podchodzi do możliwości rzetelnego wypełnienia przez Teheran jakiegokolwiek porozumienia pokojowego.
Izrael z kolei jest „skrajnie rozczarowany” stanowiskiem Waszyngtonu, uważając, że amerykański prezydent ignoruje egzystencjalne zagrożenia dla państwa żydowskiego. W tych warunkach Netanjahu, demonstrując jedność zaplecza (opozycja na czele z Jairem Lapidem wyraziła poparcie), przygotowuje się do działania, jeśli nie samodzielnie, to z minimalnym oglądaniem się na Biały Dom.
Szczegóły wydarzenia i chronologia
Posiedzenie gabinetu bezpieczeństwa, zaplanowane na niedzielę 3 maja, jest bezpośrednią odpowiedzią na dwa nieudane tory negocjacyjne.
Pierwszy tor – Gaza. Negocjacje w sprawie rozbrojenia Hamasu, prowadzone przez przedstawiciela „Rady Pokoju” Nikołaja Mładenowa, utknęły w martwym punkcie. Hamas otrzymał termin do 11 kwietnia na wyrażenie zgody na etapowe oddanie broni, ale w dużej mierze odrzucił te żądania. Ruch nalega na zaprzestanie przez Izrael naruszania zobowiązań z pierwszego etapu rozejmu oraz rezygnację z rozszerzania kontrolowanej przez niego „strefy buforowej”, która obecnie zajmuje ponad 50% terytorium Strefy. Tymczasem Siły Obronne Izraela (Cahal) kontynuują działania: rezerwiści brygady „Egrof a-Barzel” zniszczyli osiem podziemnych tuneli i dziesiątki bojowników na północy Gazy.
Drugi tor, najniebezpieczniejszy – Iran. Wspólna amerykańsko-izraelska operacja przeciwko Iranowi rozpoczęła się 28 lutego i formalnie zakończyła 8 kwietnia. Reżim zawieszenia broni ogłoszony przez Trumpa został przedłużony jednostronnie na czas nieokreślony, co wywołało irytację w Tel Awiwie. 11 kwietnia odbyły się bezpośrednie negocjacje w Islamabadzie, które nie przyniosły rezultatu z powodu zasadniczych rozbieżności co do kontroli nad Cieśniną Ormuz i programu nuklearnego.
Właśnie teraz, gdy dyplomacja utknęła w martwym punkcie, a zaufanie między sojusznikami zostało nadszarpnięte, Netanjahu zwołuje radę bezpieczeństwa w celu omówienia jednostronnych działań wojskowych. Warto zauważyć, że wcześniej – w lutym 2026 roku – planowanie uderzeń na Iran odbywało się w ścisłej koordynacji z Amerykanami, aż do opracowania wspólnych procedur operacyjnych. Dziś sytuacja jest inna.
Wpływ i znaczenie (dla świata / branży / społeczeństwa)
Decyzja Izraela może stać się spustem do wojny o katastrofalnych rozmiarach. Specjalni sprawozdawcy ONZ już w marcu ostrzegali, że uderzenia na Iran stwarzają ryzyko wciągnięcia całego regionu w „konflikt zbrojny o katastrofalnych rozmiarach”.
Aspekt nuklearny. Dla Izraela irańska bomba atomowa to zagrożenie egzystencjalne. W Teheranie, według otwartych źródeł, zginął najwyższy przywódca Ali Chamenei, co stworzyło próżnię władzy i zwiększyło obawy co do nieprzewidywalności irańskiej odpowiedzi. Izraelskie kierownictwo, w tym minister spraw zagranicznych Gideon Sa’ar, twierdzi, że zwłoka pozwoliłaby Iranowi wejść w „strefę odporności” dla swojego programu nuklearnego.
Gaza. Wznowienie wojny w Strefie Gazy w 940. dniu konfliktu oznacza upadek i tak już kruchego reżimu zawieszenia broni. Hamas, według strony izraelskiej, nie wypełnia warunków demilitaryzacji, co zmusza Cahal do utrzymywania kontroli nad strefą buforową.
Stanowisko USA. Trump, jak pisze WSJ, „z niedowierzaniem” odniósł się do irańskiego planu pokojowego, obawiając się, że Teheran nie będzie rzetelnie przestrzegał porozumienia. Jednak amerykański prezydent dał również jasno do zrozumienia, że nie podziela „egzystencjalnych obaw” Izraela. Jeśli Izrael rozpocznie operację bez koordynacji, Waszyngton może stanąć przed faktem dokonanym, nie będąc gotowym na eskalację.
Reakcja kluczowych graczy
Izrael. Wewnątrz kraju panuje bezprecedensowa jedność. Politycy od opozycji po koalicję, w tym lider opozycji Jair Lapid, Itamar Ben-Gwir i Becalel Smotricz, wyrazili pełne poparcie dla operacji – zarówno w Iranie, jak i w Gazie. Ben-Gwir oświadczył, że wszystkie służby mundurowe „są gotowe na każdy scenariusz”, a Smotricz poinformował o gotowości ministerstwa finansów do zapewnienia ekonomicznego wsparcia wojny. Były premier Naftali Bennett, zazwyczaj krytykujący Netanjahu, powiedział: „Popieram premiera, rząd i Cahal”.
USA. Oficjalne stanowisko Waszyngtonu nie zostało jeszcze ogłoszone, ale przecieki w mediach malują obraz głębokiego braku zaufania. Trump uważa, że Netanjahu wprowadził go w błąd i nie widzi potrzeby niszczenia irańskiego reżimu. USA blokują irańskie porty, ale wydają się niechętne do wspierania izraelskiego „blitzkriegu” przeciwko obiektom nuklearnym.
Hamas. Palestyński ruch odrzuca żądania całkowitego rozbrojenia i oskarża Izrael o łamanie rozejmu, nalegając na dostawy humanitarne i zaprzestanie rozszerzania strefy buforowej.
Organizacje międzynarodowe. ONZ wcześniej potępiła uderzenia na Iran jako naruszenie prawa międzynarodowego, a Sekretarz Generalny António Guterres wezwał do odsunięcia regionu „od przepaści”.
Prognoza i wnioski
Najbliższe dni będą decydujące. Możliwe są trzy scenariusze.
Pierwszy, najbardziej prawdopodobny – izraelska „dyplomacja siły”. Gabinet bezpieczeństwa zatwierdzi przygotowania do uderzeń, ale da dyplomacji ostatnią szansę. To klasyczna taktyka Netanjahu: doprowadzić do granicy, aby wywalczyć ustępstwa w negocjacjach – zarówno z Hamasem (rozbrojenie tuneli), jak i z USA (twardsze stanowisko wobec Iranu).
Drugi – ograniczone uderzenia. Izrael przeprowadza precyzyjne uderzenia na irańskie obiekty, nie wdając się w pełnoskalową wojnę. Jednak w warunkach, gdy Cieśnina Ormuz jest już praktycznie zamknięta, a irańscy proxy aktywowali się, może to doprowadzić do nieprzewidywalnej eskalacji.
Trzeci, pesymistyczny – pełnoskalowa wojna na dwóch frontach. Jednoczesne wznowienie walk w Gazie i uderzenia na Iran. To scenariusz, którego obawiają się nawet w Pentagonie. Grozi załamaniem cen ropy, katastrofą humanitarną i zaangażowaniem Hezbollahu oraz jemeńskich Huti.
Wniosek dla obserwatorów jest jednoznaczny: Netanjahu wchodzi w strefę turbulencji. Straciwszy zaufanie Trumpa i stojąc w obliczu taktycznego impasu w Gazie, zmuszony jest grać va banque. Posiedzenie 3 maja pokaże, czy Izrael jest gotów samodzielnie przekroczyć próg nuklearny. Świat wstrzymuje oddech.
— Editorial Team
