1,7 mln bitcoinów pod zagrożeniem: co to jest atak kwantowy i dlaczego to ważne
Jeśli kiedyś powstaną potężne komputery kwantowe, będą mogły ukradnąć nawet 1,7 miliona bitcoinów — niemal 100 miliardów dolarów według dzisiejszych cen. To nie jest science fiction, a realne ryzyko dla starych portfeli utworzonych przed 2013 rokiem. I choć takie komputery jeszcze nie istnieją, eksperci już dyskutują nad tym, jak zabezpieczyć sieć.
Co to jest atak kwantowy — w prostych słowach
Wyobraź sobie, że twój bitcoin spoczywa w sejfie, a kluczem do niego jest długie liczbowe hasło (klucz prywatny). Aby uzyskać dostęp, trzeba rozwiązać bardzo skomplikowany problem matematyczny. Współczesne komputery nie poradzą sobie z nim przez milion lat. Komputer kwantowy jest jednak niczym superinteligentny haker, który może znaleźć ten klucz w ciągu zaledwie kilku godzin lub dni.
Na szczęście większość współczesnych portfeli ukrywa ten klucz w taki sposób, że nawet jeśli osoba z zewnątrz zobaczy część danych w blockchainie, nie będzie mogła odtworzyć pełnego klucza. Istnieje jednak wyjątkowa sytuacja — bardzo stare adresy typu P2PK (Pay-to-Public-Key), gdzie klucz publiczny jest widoczny bezpośrednio w transakcji. To właśnie one są narażone na atak.
Dlaczego mowa akurat o 1,7 mln BTC?
Charles Hoskinson, założyciel Cardano, obliczył, że około 1,7 miliona bitcoinów przechowywanych jest na takich przestarzałych adresach. Wiele z nich to pierwsze monety wydobyte przez Satoshi Nakamoto oraz wczesnych entuzjastów. Te portfele powstały przed wprowadzeniem standardu BIP-39 (rok 2013), który wprowadził frazy seed — te słynne 12 lub 24 słowa pozwalające na odzyskanie dostępu.
Bez frazy seed i bez nowoczesnej architektury portfela środki te nie mogą być bezpiecznie przeniesione na nowe adresy. Jeśli nie zostaną przeniesione wcześniej, po pojawieniu się komputerów kwantowych staną się łatwym łupem.
Próba zabezpieczenia: BIP-361 i jego problemy
Społeczność Bitcoin zaproponowała rozwiązanie — inicjatywę BIP-361. Polega ona na "zamrożeniu" podatnych na atak monet, jeśli ich właściciele nie przeniosą ich na adresy odporniejsze na ataki kwantowe przed określonym terminem. Po upływie tego czasu aktywa można byłoby odblokować tylko poprzez specjalny proces odzyskiwania.
Jednak Hoskinson uważa ten plan za nierealistyczny:
- Wielu właścicieli po prostu nie ma dostępu do starych portfeli (straciło hasła, wyrzuciło dyski twardzie).
- Nawet gdyby chcieli przenieść monety, technicznie jest to niemożliwe bez klucza prywatnego.
- Współczesne metody odzyskiwania (w tym dowody zero-knowledge) nie działają w przypadku architektury sprzed lat.
Inny ekspert, Samson Mow (założyciel Jan3), dodaje: pośpiech z wprowadzeniem zabezpieczeń sam w sobie może zaszkodzić sieci. Każda zmiana w kodzie Bitcoin to ryzyko błędu lub rozłamu.
Co jest ważne
- Narażone są wyłącznie stare adresy P2PK, gdzie klucz publiczny widoczny jest w blockchainie.
- Ryzyko pojawi się najwcześniej w latach 30. XXI wieku — komputery kwantowe o takiej mocy jeszcze nie zostały stworzone.
- 1,7 mln BTC to ok. 8% całego zapasu, ale wiele z nich prawdopodobnie już dawno zaginęło bezpowrotnie.
- BIP-361 to kontrowersyjne rozwiązanie: nie uwzględnia ono ograniczeń technicznych wczesnych portfeli.
- Eksperci nie zachęcają do paniki, ale apelują o ostrożność przy wszelkich zmianach protokołu.
Co to oznacza dla zwykłych osób?
Jeśli korzystasz ze współczesnego portfela (Ledger, Trezor, Exodus itp.) i nigdy nie wysyłałeś BTC z adresu używanego wyłącznie do odbioru, twoje monety są bezpieczne. Zagrożenie kwantowe dotyczy jedynie historycznych aktywów, z których wiele najprawdopodobniej już nie jest dostępnych dla ich właścicieli.
Główną lekcją nie są pieniądze, a sama technologia: nawet najbardziej niezawodne systemy z czasem starzeją się. Bitcoin to żywy projekt, a jego społeczność już dziś myśli o wyzwaniach przyszłości. Jednak wszelkie zmiany muszą być dokładnie przemyślane — bo błąd może kosztować miliardy.
— Editorial Team
