Rząd RF gwałtownie pogorszył prognozę wzrostu PKB w 2026 r. z 1,3% do 0,4%
Wicepremier Aleksandr Nowak ogłosił konserwatywny scenariusz rozwoju gospodarki w obliczu spowolnienia dochodów, niskich cen ropy i spadku inwestycji.
Nazywam się Michaił, jestem byłym makroekonomistą departamentu polityki budżetowej, obecnie niezależnym konsultantem ds. suwerennych rynków długu. Gdy Aleksandr Nowak podaje liczbę 0,4% wzrostu PKB, mainstreamowi analitycy zaczynają starą piosenkę o „wpływie sankcji i cen ropy”. Ale prawdziwy problem nie leży w liczbach, lecz w architekturze budżetu. To nie tylko spowolnienie, to przyznanie się do śmiertelnej choroby modelu „Fundusz Dobrobytu Narodowego jako poduszka bezpieczeństwa”.
Istota: co naprawdę się dzieje
Nowak ogłosił, że bazowa cena ropy w prognozie wynosi 59 USD za baryłkę, czyli o 6 USD poniżej szacunków Banku Centralnego. Na pierwszy rzut oka – techniczny konserwatyzm Ministerstwa Finansów. W rzeczywistości – to akt kapitulacji wobec strukturalnego deficytu płynności. Rząd nie wierzy już w zdolność sektora naftowo-gazowego do generowania wystarczającej ilości USD na pokrycie importu maszyn i elektroniki.
Kluczowy punkt, który wszyscy przeoczyli: Nowak stwierdził, że dodatkowe dochody z ropy i gazu przy cenie powyżej 59 USD trafią nie na wydatki, ale prosto do FNB. Oznacza to, że nawet jeśli Brent wzrośnie do 130 USD z powodu walk w Cieśninie Ormuz, rosyjska gospodarka nie dostanie ani centa na stymulację. Ministerstwo Finansów buduje „chiński mur” między rentą naftową a realnym sektorem. Dlaczego? Ponieważ każdy zastrzyk petrodolarów do gospodarki przy obecnej kluczowej stopie procentowej natychmiast rozkręci inflację do dwucyfrowych wartości, a nie wzrost PKB. Mechanizm transmisyjny jest zepsuty.
Chronologia i kontekst
Aby zrozumieć głębię upadku, wystarczy spojrzeć na łańcuch wydarzeń, które doprowadziły do „godziny X” 11 maja 2026 roku.
Styczeń-luty 2026: Katastrofalny start. Deficyt budżetu RF w pierwszych dwóch miesiącach osiągnął 3,45 bln rubli (około 42 mld USD), co stanowiło 91% rocznego planu. Dochody z ropy i gazu spadły o 47,1% w porównaniu z analogicznym okresem 2025 roku. To był sygnał alarmowy, którego nie usłyszeli tylko ci, którzy wierzyli w „niewyczerpaną skarbonkę”.
Kwiecień 2026: Bank Centralny RF publikuje badanie przedsiębiorstw. Saldo ocen aktywności inwestycyjnej spada na minus (-4,8 p.p.), a w sektorze wydobywczym załamuje się do -24,4 p.p. Biznes nie krzyczy o drogich kredytach, ale o niepewności (23,6% respondentów) i braku popytu (20,4%). W tym momencie na Kremlu rozumieją: margines bezpieczeństwa nie istnieje, cykl inwestycyjny 2023–2024 był „fałszywym odbiciem”, a teraz przedsiębiorstwa przeszły w tryb fizycznego przetrwania majątku trwałego.
Maj 2026: Ministerstwo Gospodarki publikuje scenariusz, w którym wzrost PKB w 2026 r. wynosi 0,4%, a w 2027 r. – żałosne 1,4% zamiast obiecanych wcześniej 2,8%. Inflację zakłada się na poziomie 5,2%, co przy obecnym CPI powyżej 6% wygląda raczej jak zaklęcie niż wyliczenie.
Kto wygrywa, a kto przegrywa
Przegrywa – inwestor wewnętrzny spoza sektora surowcowego.
Wzrost realnych dochodów ludności spowalnia z 7,7% w zeszłym roku do 1,6% w tym. Popyt konsumpcyjny, który ciągnął sektor usług i turystykę wewnętrzną, kurczy się do +1,2%. Jednocześnie rosną koszty obsługi importu. To klasyczna „pułapka średniego dochodu” w warunkach oblężonej twierdzy.
Wygrywa – wąskie grono eksporterów „drugiego rzutu”.
To nie naftowcy. To producenci nawozów i zbóż. Podczas gdy Urals handluje się po około 75 USD, cło eksportowe na pszenicę i słonecznik jest powiązane z różnicą kursową. Przy konserwatywnym kursie budżetowym i osłabieniu rubla rolnicy uzyskują maksymalną marżę. Firmy takie jak Fosagro czy Uralkali gromadzą teraz wolne USD na rachunkach w zaprzyjaźnionych jurysdykcjach, wyprowadzając je spod bezpośredniej kontroli Banku Centralnego RF.
Czego media nie dopowiadają
Prawdziwa cena „noża kursowego”
Prognoza rządowa opiera się na wyliczeniach Ministerstwa Finansów, że silny rubel uderza w dochody, ale słaby rubel rozkręca inflację. Jest jednak niuans, który Ministerstwo Finansów ukrywa w przypisach. 13 maja 2026 roku przypada termin wykupu dużej transzy euroobligacji nominowanych w USD, należących do posiadaczy z ZEA, na kwotę 1,1 mld USD. Płatności te są zsynchronizowane czasowo z agresywnym skupem złota w rezerwach walutowych.
Insider: Bank Centralny rozpoczął niejawną konwersję części rezerw na fizyczne złoto na platformie Shanghai Gold Exchange, korzystając z swapów juanowych. To próba stworzenia „równoległej płynności” do opłacenia krytycznego importu mikroelektroniki z pominięciem toksycznych dolarowych rachunków korespondenckich. Budżet jest konstruowany z deficytem waluty, ale nie rubli. Obserwujemy ciche przejście od wyceny rezerw w dolarach do „złoto-juanowej”. Oficjalna prognoza 59 USD za baryłkę to maskowanie gotowości do życia przy taniej ropie. W rzeczywistości to przygotowanie do rozliczeń w walutach niekontrolowanych przez Fed.
Prognoza: następne 30 dni i 90 dni
30 dni (do 14 czerwca 2026):
Ministerstwo Finansów ogłosi sekwestr niechronionych pozycji budżetu na 2026 rok. Pomimo wzrostu notowań ropy z powodu eskalacji w Zatoce Perskiej (Brent może pójść do 115 USD), rząd nie zwiększy wydatków. Powstała nadwyżka rubli będzie sterylizowana w FNB. Bank Centralny utrzyma stopę na poziomie 14,5%, ponieważ oczekiwania inflacyjne biznesu pozostaną powyżej 8%. Rubel umocni się do 75–78 za USD nie z powodu siły gospodarki, ale z powodu skurczenia się importu.
90 dni (do połowy sierpnia 2026):
Spadek inwestycji stanie się nieodwracalny. Spadek inwestycji w wydobyciu o 24% to nie statystyka, to fizyczne zużycie odwiertów i sprzętu górniczego, którego nie ma czym zastąpić z powodu ograniczeń sankcyjnych na dostawy Caterpillar i Komatsu. Wydobycie Urals zacznie technicznie spadać o 0,7–1,0% miesięcznie. To uderzy w fizyczne wolumeny eksportu, a wtedy nawet cena 100 USD za baryłkę nie uratuje bilansu handlowego. Pod koniec lata zobaczymy unikalny obraz: przychody eksportowe rosnące w USD przy spadającej fizycznej podaży ropy na rynkach zagranicznych. To moment prawdy dla „Porozumienia OPEC+” i osobiście dla Nowaka. Przygotujcie się na to, że deficyt budżetowy 2026 roku przekroczy 4% PKB, mimo całej wojennej koniunktury cen surowców.
— Editorial Team
