Szef Fed z Minneapolis dopuścił podwyżkę stóp procentowych
Neel Kashkari stwierdził, że szok inflacyjny wywołany wojną może wymagać zaostrzenia polityki pieniężnej. Sprzeciwił się sygnałom o rychłej obniżce stóp, uważając, że Fed powinien być gotowy na każdy scenariusz.
Podwyżka stóp Fed wraca do agendy: jastrzębi manewr Neela Kashkariego
Wprowadzenie
3 maja 2026 roku prezes Rezerwy Federalnej w Minneapolis Neel Kashkari w programie Face the Nation stacji CBS złożył oświadczenie, które natychmiast zmieniło ton dyskusji o przyszłości polityki pieniężnej USA. Nie tylko sprzeciwił się sygnałom o rychłej obniżce stóp – wprost dopuścił możliwość, że następnym ruchem Fed będzie podwyżka, i to wielokrotna. To wystąpienie było kulminacją najpoważniejszego rozłamu w Federalnym Komitecie Otwartego Rynku (FOMC) od 1992 roku – na kwietniowym posiedzeniu aż czterech członków Komitetu zagłosowało przeciwko sformułowaniu zakładającemu dalsze łagodzenie. Wypowiedź Kashkariego to nie tylko opinia jednego z regionalnych prezesów Fed, ale symptom fundamentalnej zmiany w postrzeganiu bilansu ryzyka: inflacja ostatecznie przeważa nad groźbą recesji.
Szczegóły wydarzenia i chronologia
Wystąpienie Kashkariego miało miejsce cztery dni po kwietniowym posiedzeniu FOMC, na którym podstawowa stopa procentowa została utrzymana w przedziale 3,50–3,75% w skali roku. Pozornie rutynowa decyzja skrywała zaciekłą wewnętrzną dyskusję: trzech głosujących członków – Kashkari, prezes Fed w Cleveland Beth Hammack i prezes Fed w Dallas Lorie Logan – poparło utrzymanie stóp, ale sprzeciwiło się włączeniu do końcowego oświadczenia sformułowania o „miękkim sygnale”, które tradycyjnie jest interpretowane przez rynki jako wskazówka przyszłej obniżki.
W wywiadzie dla CBS Kashkari przedstawił swoje stanowisko z najwyższą szczerością. Kluczowe tezy są następujące. Po pierwsze, „szok inflacyjny może okazać się znacznie silniejszy, niż się obecnie zakłada”, co czyni niestosownymi jakiekolwiek aluzje do łagodzenia. Po drugie, w najgorszym scenariuszu – przedłużające się zamknięcie Cieśniny Ormuz i dalszy wzrost cen energii – „Fed może być zmuszony do zaostrzenia polityki pieniężnej”. Po trzecie, szok cenowy wywołany konfliktem z Iranem jest już porównywalny lub przewyższa skalę skutków inwazji Rosji na Ukrainę.
Szczególnej uwagi wymaga ocena Kashkariego długoterminowych skutków zakłóceń w żegludze. Podał konkretny przykład: dyrektor generalny globalnej firmy z siedzibą w Minneapolis oszacował, że nawet w przypadku natychmiastowego otwarcia Cieśniny Ormuz dzisiaj, potrzeba około sześciu miesięcy, aby łańcuchy dostaw wróciły do normy. Ta ocena radykalnie odbiega od optymistycznych oświadczeń Departamentu Skarbu USA.
Ilościowe parametry szoku cenowego również robią wrażenie. Według Amerykańskiego Stowarzyszenia Samochodowego średnia cena galona benzyny w USA osiągnęła 4,457 USD – maksimum od lipca 2022 roku, co oznacza wzrost o prawie 50% w porównaniu z poziomem przedwojennym wynoszącym około 2,98 USD. Marcowy wskaźnik cen konsumpcyjnych PCE wzrósł o 3,5% w ujęciu rocznym, a bazowy wskaźnik PCE Core, z wyłączeniem żywności i energii, o 3,2%, przy czym oba wskaźniki znacznie przekraczają cel inflacyjny Fed wynoszący 2%.
Wpływ i znaczenie
Wypowiedź Kashkariego ma wielowarstwowe znaczenie dla systemu finansowego USA i globalnych rynków. Przede wszystkim umacnia przesunięcie oczekiwań rynkowych w kierunku zaostrzenia. Według danych CME FedWatch, prawdopodobieństwo podwyżki stóp co najmniej o 25 punktów bazowych do końca roku podskoczyło do 10% natychmiast po konferencji prasowej Powella, podczas gdy dzień wcześniej wynosiło 0%. Co więcej, analitycy Kalshi szacują prawdopodobieństwo podwyżki stóp do lipca 2027 roku już na 43%.
Dla globalnych rynków kapitałowych jastrzębi zwrot Fed oznacza zasadniczą zmianę reżimu. Indeks dolara DXY otrzymuje silne wsparcie – analitycy ING prognozują jego odbicie do poziomów 99,00–99,50 w obliczu wysokich cen energii i jastrzębiej narracji regulatora. Kluczowy wniosek ING: „Teraz pytanie nie dotyczy tylko opóźnienia łagodzenia polityki Fed, ale także tego, czy Fed odpowie na ten szok inflacyjny zaostrzeniem polityki”.
Fundamentalny dylemat, przed którym stanął FOMC, polega na tym, że mandat Fed przewiduje osiągnięcie dwóch celów – stabilności cen i maksymalnego zatrudnienia – które w obecnych warunkach są ze sobą w bezpośrednim konflikcie. Kashkari przyznaje, że podwyżki stóp niosą ryzyko osłabienia rynku pracy, ale nalega, że ochrona 2-procentowego celu inflacyjnego jest priorytetem. Jak ujął to w pisemnym wyjaśnieniu swojego stanowiska: „Prawdopodobnie będziemy musieli podjąć zdecydowane działania polityczne... Podwyżka stopy funduszy federalnych, być może seria podwyżek, może być uzasadniona nawet przy ryzyku dalszego osłabienia rynku pracy”.
Takie podejście oznacza w praktyce, że jastrzębie skrzydło FOMC jest gotowe poświęcić część osiągnięć na rynku pracy, aby zachować wiarygodność celu inflacyjnego. Jak podkreślił Kashkari, „wystarczająco silny szok cenowy może zagrozić oczekiwaniom inflacyjnym, co potencjalnie wymagałoby serii podwyżek stóp, aby Fed zachował wiarygodność w ochronie swojego celu inflacyjnego na poziomie 2%”.
Reakcja kluczowych graczy
Wystąpienie Kashkariego obnażyło poważny rozłam nie tylko wewnątrz Fed, ale także w amerykańskim establishmentie gospodarczym jako całości. Wewnątrz FOMC uformowały się trzy frakcje. Jastrzębie skrzydło – Kashkari, Hammack i Logan – nalega, aby oświadczenie odzwierciedlało dwustronne ryzyko i możliwość zarówno obniżki, jak i podwyżki stóp. Gołębie skrzydło reprezentowane jest przez członka Rady Gubernatorów Stephena Mirana, który jako jedyny zagłosował za natychmiastową obniżką stóp. Centrowa większość pod przewodnictwem Powella stara się utrzymać neutralne sformułowanie, ale napotyka rosnącą presję z obu stron.
Stanowisko jastrzębi podziela także prezes Fed w Chicago Austan Goolsbee, który określił ostatnie dane o inflacji jako „złe wieści”. Jest to szczególnie godne uwagi, ponieważ Goolsbee tradycyjnie uważany jest za jednego z najbardziej gołębich członków FOMC.
Zasadniczo odmienny pogląd prezentuje Departament Skarbu USA. Szef resortu Scott Bessent w tym samym programie CBS wyraził „dużą pewność”, że po zakończeniu konfliktu ceny ropy spadną poniżej poziomów przedwojennych. Bessent zauważył również, że rynki terminowe już uwzględniają spadek cen energii w dalszej części roku, a USA korzystają na turbulencjach jako eksporter ropy naftowej. Tym samym władza wykonawcza USA zajęła wyraźnie optymistyczne stanowisko, które bezpośrednio kontrastuje z alarmizmem Kashkariego.
Rynki zareagowały na wypowiedź Kashkariego klasyczną ponowną wyceną ryzyka. Rentowności krótkoterminowych obligacji skarbowych USA kontynuowały wzrost, uwzględniając od 6 do 7 punktów bazowych zaostrzenia w 2026 roku. Spready wysokodochodowych obligacji korporacyjnych rozszerzyły się, odzwierciedlając zwiększone ryzyko spowolnienia gospodarczego. S&P 500 odnotował spadek, ponieważ inwestorzy weryfikują założenie uwzględnione w notowaniach od początku roku – że stopy będą tylko spadać.
Prognoza i wnioski
Wystąpienie Neela Kashkariego stanowi punkt zwrotny w komunikacji Fed. Regulator, który jeszcze na początku 2026 roku rozważał dalsze łagodzenie jako scenariusz bazowy, teraz zmuszony jest uznać równorzędne prawdopodobieństwo przeciwstawnych wyników. Analitycy TD Securities prognozują, że FOMC utrzyma status quo co najmniej do września, a nawet w przypadku normalizacji inflacji całkowita obniżka w 2026 roku wyniesie tylko 50 punktów bazowych. Jednocześnie przyznają, że „ryzyko, iż Fed utrzyma status quo dłużej, rośnie”.
Rzeczywista ścieżka stóp będzie zależeć od rozwoju sytuacji na Bliskim Wschodzie. Scenariusz optymistyczny – szybkie rozwiązanie konfliktu, otwarcie Cieśniny Ormuz i spadek cen ropy poniżej 100 USD za baryłkę – pozwoli Fed powstrzymać się od zaostrzenia i ewentualnie zrealizować jedną obniżkę stóp pod koniec roku. Scenariusz pesymistyczny, na który wskazuje Kashkari – przedłużająca się wojna, utrzymujące się zakłócenia w dostawach i utrwalenie oczekiwań inflacyjnych powyżej celu – sprawi, że podwyżka stóp będzie praktycznie nieunikniona.
Główny wniosek jest taki, że Fed wchodzi w okres, w którym polityka pieniężna staje się pochodną sytuacji geopolitycznej. Kashkari dał jasno do zrozumienia: nawet korzystny scenariusz – szybkie otwarcie cieśniny – pozostawi inflację na poziomie 3% do końca roku, co wciąż jest powyżej celu 2% i wystarczające do utrzymania stóp bez zmian. Oznacza to, że okres wysokich stóp przedłuży się znacznie dłużej, niż zakładano przed wybuchem kryzysu irańskiego. Dla rynków przyzwyczajonych w ostatnich dekadach do modelu „Fed zawsze przyjdzie z pomocą poprzez łagodzenie” będzie to poważny test wytrzymałości.
— Editorial Team
