Europejskie banki centralne mogą wrócić do podwyżek stóp po skoku inflacji do 3%
Europejski Bank Centralny może być zmuszony do podwyżki stóp w połowie roku z powodu wzrostu cen importowanej energii, mimo ryzyka spowolnienia gospodarki strefy euro.
Tytuł: EBC robi zwrot o 180 stopni: dlaczego stopa 2,25% to dopiero początek
Autor: Niezależny analityk finansowy (partner funduszu macro-hedge, specjalizacja: polityka monetarna i stopy procentowe)
Gdy rok temu EBC kończył cykl podwyżek stóp na poziomie 2%, wszyscy odetchnęli z ulgą. „Inflacja pokonana, zaczynamy myśleć o obniżkach” – śpiewali chórem analitycy. Sielanka nie trwała długo. Dziś, 4 czerwca 2026 roku, stoimy u progu zupełnie innej rzeczywistości: EBC nie tylko wróci do podwyżek stóp 11 czerwca, ale najwyraźniej rozpocznie pełny cykl zacieśniania, który może rozciągnąć się na cały 2026 rok.
Inflacja w strefie euro w maju przyspieszyła do 3,2%, przewyższając prognozy i osiągając maksimum od lata 2023 roku. Inflacja bazowa skoczyła do 2,5%, co jest najwyższym poziomem od roku. I to nie jest „szok energetyczny”, jak próbują przedstawiać. To strukturalna zmiana, której rynki jeszcze w pełni nie uświadomiły. Przeanalizujmy, dlaczego EBC będzie zmuszony działać bardziej agresywnie, niż oczekiwano, i kto na tym zarobi.
[Istota]: co naprawdę się dzieje
Powierzchowne spojrzenie widzi w majowej inflacji zwykłe przyspieszenie: +3,2% wobec 3,0% w kwietniu. Ale diabeł tkwi w szczegółach. Sektor usług wzrósł do 3,5% z 3,0% miesiąc wcześniej. To najbardziej „lepki” składnik inflacji – nie reaguje na ceny ropy i nie znika wraz z otwarciem Cieśniny Ormuz. Ceny usług rosną, bo rosną płace. A płace rosną, bo rynek pracy w Europie pozostaje rekordowo napięty.
Nieoczywisty insight, który umyka większości analityków: inflacja w sektorze usług jest teraz ważniejsza niż inflacja w energetyce i to właśnie ona zmusi EBC do podwyżek stóp nie dwa, a prawdopodobnie cztery razy w 2026 roku. Nordea, jeden z najbardziej konserwatywnych prognostyków, już ogłosił: oczekują czterech podwyżek stóp przed przerwą. Cztery. Oznacza to, że stopa depozytowa może wzrosnąć z obecnych 2% do 3% do końca roku.
Spójrzcie na dane poszczególnych krajów. We Włoszech inflacja skoczyła do 3,3% z 2,8%, w Hiszpanii – do 3,6% z 3,5%. Nawet we Francji, która zawsze była „kotwicą” niskiej inflacji, wzrost cen przyspieszył do 2,8% z 2,5%. Jedyna duża gospodarka, która wykazała spowolnienie – Niemcy (2,7% wobec 2,9%) – ale to wynik efektu statystycznego: rok temu nośniki energii w Niemczech gwałtownie podrożały, a baza porównawcza była wysoka. W ujęciu miesięcznym ceny w Niemczech i tak rosną.
Chronologia i kontekst
Droga do dzisiejszego zwrotu zaczęła się nie w kwietniu, ani nawet w marcu. Kluczowy kamień milowy – 26 lutego 2026 roku, kiedy Huti zablokowali Cieśninę Ormuz. Wtedy rynki jeszcze miały nadzieję, że to „tymczasowy szok”. EBC w marcowej prognozie zakładał średnioroczną inflację 2,6% na 2026 rok. Już wtedy było to podwyższenie w porównaniu z grudniowymi szacunkami, ale nikt nie potraktował tego poważnie.
Następnie – kwiecień: inflacja przyspieszyła do 3,0%, a EBC zaczął się denerwować. Na posiedzeniu 30 kwietnia 2026 roku Christine Lagarde po raz pierwszy od dawna mówiła o „czujności”. Członkowie Rady Prezesów Isabel Schnabel i Philip Lane w swoich wystąpieniach zasugerowali, że stopy mogą pójść w górę.
I oto – maj: inflacja 3,2%, inflacja bazowa 2,5%. To już nie „szok”. To trend. Ankieta Reutersa przeprowadzona pod koniec maja wykazała: 74 z 80 ekonomistów spodziewa się podwyżki stóp 11 czerwca do 2,25%. Ale ważniejsze jest co innego: 49 z 80 prognozuje teraz dwie dodatkowe podwyżki w 2026 roku (wobec 34 z 70 w majowej ankiecie).
UBS, który również spodziewa się czerwcowej podwyżki, ostrzega: rynki mogą nie doceniać ryzyka dalszego zacieśniania. Cytując „źródła w EBC”, UBS informuje, że bank może podnosić stopy „co najmniej dwukrotnie” w tym roku – co oznacza możliwość nawet trzech podwyżek. Nie chodzi o to, że EBC „chce” podnosić stopy. Chodzi o to, że jest do tego zmuszony: oczekiwania inflacyjne zaczynają się rozkręcać, a jeśli nie zostaną zakotwiczone teraz, później będzie za późno.
Kto zyskuje, a kto traci
Zyskują:
- Europejskie banki z wysokim udziałem depozytów (Santander, BNP Paribas, UniCredit). Podwyżki stóp zwiększają dochód odsetkowy netto (net interest margin). Przy każdej podwyżce o 0,25% największe banki strefy euro zarabiają dodatkowo 400-600 mln EUR zysku netto rocznie. To będzie motorem wzrostu akcji bankowych w nadchodzących kwartałach.
- Fundusze hedgingowe grające na wzrost zmienności (long vol strategies). Zmiana trendu monetarnego z „gołębiego” na „jastrzębi” to złoty okres dla traderów opcjami. Oczekiwanie nieprzewidywalnej ścieżki stóp (dwie, trzy czy cztery podwyżki?) stwarza idealne warunki do zarabiania na kontraktach na zmienność (VStoxx).
- Duże firmy ubezpieczeniowe (Allianz, AXA). Są one netto nabywcami obligacji o stałym dochodzie. Wzrost rentowności Treasuries i Bundów poprawia ich portfel inwestycyjny i pozwala oferować klientom bardziej atrakcyjne renty.
Tracą:
- Fundusze private equity z wysokim zadłużeniem. Model „buy, borrow, grow” działa tylko przy niskich stopach. Każda podwyżka stóp zwiększa koszt obsługi długu dla spółek portfelowych. Niektóre duże transakcje z ostatnich lat mogą znaleźć się pod wodą, jeśli stopy pozostaną wysokie dłużej niż oczekiwano.
- Sektor budowlany i rynek nieruchomości strefy euro (akcje Vonovia, Deutsche Wohnen, wykonawcy budowlani). Stopy kredytów hipotecznych w Niemczech już skoczyły do 4,2% z 3,5% na początku roku. Każda podwyżka stóp EBC opóźnia moment ożywienia na rynku mieszkaniowym, który i tak znajduje się w głębokiej depresji.
- Konsumenci z kredytami o zmiennym oprocentowaniu (pośrednio – poprzez popyt konsumpcyjny). Wzrost stóp kart kredytowych i kredytów samochodowych obniża dochód rozporządzalny. To negatywnie wpłynie na akcje sprzedawców detalicznych dóbr uznaniowych (Zalando, H&M, Inditex), które i tak borykają się ze spadkiem marż.
Czego media nie dopowiadają
Najważniejsze pominięcie w bieżących wiadomościach to rola Niemiec jako „hamulca” dla zacieśniania polityki. Niemiecka gospodarka, największa w strefie euro, znajduje się w stagnacji już czwarty kwartał z rzędu. Oczekuje się, że EBC na czerwcowym posiedzeniu obniży prognozę wzrostu PKB strefy euro na 2026 rok z 0,9% do 0,7%. Ale Bundesbank, tradycyjnie „jastrzębi” głos w Radzie Prezesów EBC, paradoksalnie popiera podwyżki stóp. Dlaczego? Ponieważ Niemcy panicznie boją się powtórki lat 70., kiedy inflacja rozkręciła się do dwucyfrowych wartości. Dla Berlina „lekka recesja” jest lepsza niż „lekka inflacja”.
Drugi punkt – to rozbieżność między oczekiwaniami rynku a retoryką EBC. Rynki (poprzez kontrakty terminowe na stopy) wyceniają około 56 punktów bazowych zacieśnienia do końca 2026 roku. To mniej więcej dwie i pół podwyżki. Ale jeśli posłuchać Schnabel lub przeczytać analizy Societe Generale, staje się jasne: EBC może pójść dalej. Inflacja ogólna na początku 2027 roku może osiągnąć 3,8%, a bazowa – 2,8% z powodu „pośrednich efektów” szoku energetycznego i zakłóceń w łańcuchach dostaw.
I wreszcie, o polityce: Societe Generale wspomina, że UE może zezwolić rządom na przeznaczenie dodatkowych 0,3% PKB na wsparcie energetyczne. To stymulacja fiskalna – poduszka bezpieczeństwa dla ludności, ale dla EBC to dodatkowy ból głowy. Wszelkie zastrzyki fiskalne w gospodarkę (nawet celowane) są potencjalnie inflacyjne. Jeśli rządy zaczną wydawać, EBC będzie musiał jeszcze bardziej dokręcić śrubę. To konflikt między polityką budżetową a monetarną, który widzieliśmy już w 2022 roku.
Prognoza: najbliższe 30 dni i 90 dni
30 dni (czerwiec – początek lipca 2026):
Posiedzenie EBC 11 czerwca prawie na pewno przyniesie podwyżkę stóp do 2,25%. Uwaga skupi się na konferencji prasowej Lagarde. Jeśli użyje sformułowania „jesteśmy na początku nowego cyklu zacieśniania” lub czegoś podobnego, rynki wycenią drugą podwyżkę już na lipcowym posiedzeniu (23 lipca) zamiast wrześniowego.
Oczekuję, że euro otrzyma krótkoterminowy impuls: para EUR/USD może przetestować poziom 1,1750-1,1800. Ale to raj będzie krótkotrwałe, ponieważ fundamentalnie gospodarka strefy euro jest słaba. Sprzedawaj euro na wzrostach – strategia „sell the rally” pozostaje aktualna.
90 dni (wrzesień 2026):
Kluczowym momentem będą dane o inflacji za czerwiec i lipiec. Jeśli inflacja bazowa utrzyma się powyżej 2,3-2,4%, EBC będzie zmuszony podnieść stopy we wrześniu (trzecia podwyżka w 2026 roku) i prawdopodobnie w grudniu (czwarta). Stopa depozytowa może osiągnąć 3% do końca roku.
Oznaczać to będzie, że różnica między stopami EBC a Fed (stopa Fed wynosi obecnie 3,5-3,75%) zmniejszy się ze 150 do 50-75 punktów bazowych. To wesprze euro w długim terminie, ale także pogłębi recesję w strefie euro. Akcje europejskich spółek nastawionych na rynek wewnętrzny (retail, real estate, construction) będą pod presją. Akcje banków i eksporterów (którym słabe euro sprzyja) będą nadal rosnąć.
Prognoza redakcji
Aktyw: Euro (EUR/USD).
Kierunek: Wzrost w ciągu najbliższych 24–72 godzin, następnie korekta.
Kluczowe poziomy: Obecny poziom – około 1,1620. Oczekuję testowania 1,1700–1,1750 w oczekiwaniu na czerwcową podwyżkę. Opór – 1,1800. Wsparcie – 1,1550 i 1,1500.
Stopień pewności: Średni (65%).
Główne ryzyko: Jeśli Lagarde na konferencji prasowej 11 czerwca będzie niespodziewanie „gołębia” (np. stwierdzi, że „ta podwyżka jest jednorazowa”), euro może runąć do 1,1400 w jeden dzień. Należy również śledzić dane PMI dla strefy euro za maj – słabe wyniki mogą ograniczyć wzrost euro.
— Editorial Team
